Na Kongresie Kobiet Stowarzyszenie Kongres Kobiet w ten weekend odbyłam wiele rozmów, w których pojawiało się słowo zabawa. Rzadko jednak w takim sensie, w jakim powinno. Jedni uśmiechali się, traktując ją jak luksus, inni mówili o chaosie, a prawie nikt nie nazwał jej fundamentem.

To niezrozumienie jest niebezpieczne, bo to, co właśnie przeżywamy, nie jest neutralną zmianą kulturową, tylko deficitem zabawy.

Pierwsze w pełni cyfrowe dzieciństwo już tu jest. Pokolenie Z i Pokolenie Alfa dorastają z mniejszą ilością swobodnej zabawy niż jakakolwiek wcześniejsza generacja. Konsekwencje są widoczne wszędzie. Wzrost lęku, konformizm tam, gdzie powinna być kreatywność, depresja, diagnozy ADHD, poczucie niemocy i rozdrażnienia. Dzieciństwo bez zabawy to dzieciństwo bez sprawczości.

Nie są to puste hasła, tylko wiedza, którą mamy od dekad. Froebel, ojciec przedszkola, (w XIXw.) pisał, że zabawa jest najwyższym wyrazem rozwoju człowieka. Neurobiologia to potwierdza. Badania Harvard Graduate School of Education Center on the Developing Child to potwierdzają. Każda poważna analiza dzieciństwa mówi to samo: zabawa nie jest dodatkiem, jest tlenem.

Mimo to w politykach publicznych, w edukacji, w rodzicielskich normach i reformach zabawa traktowana jest jako coś miłego, ale niekoniecznego. Jakby można ją było wziąć albo odrzucić. Nie można. Ignorowanie zabawy nie sprawia, że znika. Sprawia, że zastępują ją ekrany, posłuszeństwo, stres i dzieciństwa, które stają się mniejsze niż powinny być.

Całe moje życie zawodowe poświęciłam pracy w szkołach i społecznościach na całym świecie, projektując przestrzenie i środowiska, w których zabawa jest traktowana poważnie jako nauka, jako przynależność, jako obywatelstwo. Wiem, co jest możliwe. Wiem też, jak wysoka jest cena, gdy zrobimy to źle.

Dlatego to jest moje zaproszenie i mój apel. Jeśli jesteś decydentem, nauczycielem, rodzicem, , albo po prostu kimś, kto troszczy się o następne pokolenia, porozmawiajmy. Skontaktuj się ze mną. Kończy nam się czas, by ignorować rolę zabawy w wychowaniu i wyedukowaniu przyszłych pokoleń.

Zabawa nie jest przerwą od nauki, zabawa jest nauką, a jeśli Polska poważnie myśli o budowaniu systemu edukacji i społeczeństwa przyszłości, to musimy zrozumieć zabawę głęboko, pilnie i razem.