Kiedy edukacja zapomina o człowieku, przypomina linię produkcyjną.

A przecież człowiek to nie projekt, który można „zoptymalizować”, ani nie zbiór kompetencji do wdrożenia, czy narzędzie do potwierdzenia efektywności programowej. Wciąż jednak pokutuje w naszym myśleniu o szkole przekonanie, że dobre nauczanie to takie, które da się zmierzyć, wykreskować, porównać z normą ( w dobrych miedzynarodowych szkołach panuje zrozumienie, że nie ma czegoś takiego jak “przeciętne dziecko”, a co za tym idzie, że można standardyzować edukację, zamiast podążać indywidualnie za dzieckiem (wg spersonalizowanych ścieżek rozwoju)
Wciąż traktujemy dziecko jak maszynę do produkcji wyników, a nauczyciela jak wykonawcę rozporządzeń. Zapominając, że to zwrócenie uwagi na proces uczenia się i nauczania jest priorytetem.

To myślenie nie wzięło się znikąd. Jego źródłem są przede wszystkim behawiorystyczne modele edukacji, takie, które zakładają, że uczący się reaguje na bodźce, a jego rozwój zależy od wzmocnień i kar. Szkoła w takim ujęciu to miejsce transmisji wiedzy, a nie relacji, poszukiwań i sensu.

 Tymczasem od lat mamy dostęp do alternatywy.Teorie konstruktywistyczne (Piaget, Vygotsky, Bruner) pokazują, że dzieci konstruują wiedzę aktywnie, poprzez interakcję ze światem, z innymi ludźmi i z własnymi pomysłami. Uczenie się nie dzieje się w próżni, nie pod wpływem samego podania treści.Ono dzieje się wtedy, gdy człowiek może coś przeżyć, zakwestionować, stworzyć, sprawdzić samodzielnie.

To dlatego podejścia takie jak:
• Reggio Emilia (nauka przez projektowanie środowiska i dokumentowanie procesu),
• Montessori (nauka przez wybór, koncentrację i działanie w rytmie dziecka),
• pedagogika freinetowska (autentyczna ekspresja, wolność i współpraca),
• czy współczesne modele inquiry-based learning i design thinking w edukacji
stają się dziś tak ważne i potrzebne.

 Świat nie potrzebuje więcej dzieci, które potrafią wypełniać testy. Potrzebuje ludzi, którzy potrafią myśleć, działać i czuć odpowiedzialność – za siebie, za innych, za planetę. A tego nie da się nauczyć metodą marchewki i kija.

 Jeśli mamy tworzyć szkołę jutra, potrzebujemy odwagi, by wyjść poza utarte schematy. By przestać się zachwycać wynikami PISA, a zacząć tworzyć wspólnoty, w których dzieci nie są “przedmiotem kształcenia”, ale pełnoprawnymi uczestnikami procesu. Potrzebujemy edukacji, która nie boi się pytania: a co jeśli nie test, tylko rozmowa? Nie ocena, tylko refleksja? Nie program, tylko człowiek?

 I jeśli czujesz, że też chcesz takiej zmiany to odezwij się.
Pracuję z nauczycielami, szkołami i fundacjami, wspierając ich w tworzeniu środowisk opartych na relacji, autonomii i głębokim uczeniu się.
Z chęcią pomogę we współtworzeniu warsztatów, refleksyjnych procesów, programów rozwoju szkoły, dokumentacji edukacyjnej, a nawet zmiany języka komunikacji.

 Razem możemy więcej. Zwłaszcza jeśli chcemy szkoły, w której dziecko to nie „produkt edukacyjny”, tylko początek przyszłości.